Data - 16.04.2019
Dystans – około 30,7 km
Przewyższenia – 2,10 km.
Najwyższy punkt – Mulhacen 3.479 m. n.p.m.
Wyjście: godzina 8.45 – powrót: 17.40
TRASA /PLANETA GÓR/;
https://www.planetagor.pl/places/application/TrialPage.php?ID=26183
Trevelez – Acequia Alta – Barranco del Jabali – droga z Mirador Puerta Molina – Alto Del Chorrillo – Refugio Vivac de la Caldera – Vasar Del Mulhacen – Mulhacen – Alto Del Chorrillo – Mirador de Trevelez - Trevelez.
Trevelez – Acequia Alta – Barranco del Jabali – droga z Mirador Puerta Molina – Alto Del Chorrillo – Refugio Vivac de la Caldera – Vasar Del Mulhacen – Mulhacen – Alto Del Chorrillo – Mirador de Trevelez - Trevelez.
GRENADA
Kilka dni wcześniej, jadąc autobusem linii ALSA z Kordoby do Grenady szukałem wzrokiem, kiedy pierwszy raz zobaczę ośnieżone Sierra Nevada. Kiedy góry nagle wyłoniły się zza jednego z zakrętów, przeraziły mnie swą potęgą. Jako amator chodzenia po górach wystraszyła mnie nie tylko wysokość tych gór, ale wydawałoby się niedostępność swoich śnieżnych czap. Przez cały pobyt w Grenadzie towarzyszyły nam widoki na te majestatyczne i piękne góry. Najpiękniej prezentowały się one z Alhambry dając kontrast ciepłej i żywotnej przyrody, z dominującymi tu, owocującymi i jednocześnie kwitnącymi drzewkami pomarańcz; versus zimne, zaśnieżone, niedostępne góry z charakterystycznym Pico del Veleta na pierwszym planie.
Wczesnym rankiem, przed wschodem słońca, zostawiwszy rodzinę w malowniczym nadmorskim Almunecar, pojechałem w kierunku Trevelez – miasteczka wciśniętego w dolinę górską. Trevelez na mapie widnieje jako najbliższy punkt do mojego celu. Nawiasem mówiąc, przyznam się, że nie do końca się przygotowałem – dwa internetowe wydruki map A4 i wydruk z cotygodniowych informacji pogodowych z schroniska Poqueira. Miasteczko leży na wysokości około 1500 do 1600 m. n.p.m.; dlatego już sama droga samochodem obfitowała w malownicze wjazdy i pięła się krętymi serpentynami po zboczu górskim. Na drodze często leżały oberwane z skarp kamyki, które musiały spaść nocą, a służby jeszcze ich nie sprzątnęły. Wąska droga, częste zakręty zmuszające do jazdy na drugim biegu, spowodowały, że przyjechałem do Trevelez z 15 minutowym opóźnieniem w stosunku do prognozy nawigacji samochodowej. Cóż – brak doświadczenia w takich warunkach… Droga sama w sobie była niezwykle malownicza, jednak nigdzie nie przystawałem, bo śpieszyłem się by rozpocząć już wędrówkę.
![]() |
Oznakowania w Trevelez. |
![]() |
Pierwotna marszruta zagrodzona licznymi furtkami. |
![]() |
Konie się dziwią:) |
![]() |
Dwie godziny zmieniło się nagle w prawie cztery. |
Próbowałem dwa razy powrócić na szlak zielony schodząc z drogi na prawo. Za każdym razem napotykałem zagrodzone tereny rolnicze, za którymi biegały psy. Rolnicy widać nie lubią tu turystów. Ostatni skręt na prawo skończył się powrotem do oznakowanej na czerwono drogi poprzez strome skarpy z skąpymi pastwiskami. Znalazłem tam nawet szkielet z białawych kości jakiegoś bawołu. Widząc to postanowiłem trzymać się szlaku. Tak też zdenerwowany nagłą zmianą planów, po raz pierwszy opadłem z sił, bardziej w kontekście psychicznym, niż fizycznym. Wytłumaczyłem sobie, że nie muszę wejść przecież na sam szczyt, jednak pójdę w jego kierunku do godziny 14-tej i o tej godzinie zawrócę. Gdzie dojdę - zobaczę. Uspokojony tą myślą obserwowałem jak oddala się za mną Trevelez i podążałem drogą, która wydawałoby się szerokim, bezpiecznym łukiem okrążała całe wzniesienie, kierując się do doliny gdzie płynęła rzeka Mulhacen i gdzie biegnie główna droga do schroniska Refugio de Poqueira pod Mulhacenem.
![]() |
Malownicza wioska Trevelez. |
![]() |
Biało-czerwony - oznaczenia szlaków w Hiszpanii |
![]() |
Coraz wyżej i coraz więcej widoków. |
![]() |
Rolnicy nie lubią chyba turystów - pasterska furtka na wysokości 2.200 m. n.p.m.
|
Z prawej strony na ziemi leżały ścinki sznurka – czyli ktoś sobie już ją otwierał przecinając więzy i ktoś znów wiązał?!? Za furtką widziałem palik z czerwonym oznakowaniem. Postanowiłem jakoś przeforsować przeszkodę, tym bardziej że za furtą nie było psa. Po rozwiązaniu wszystkich supełków otwarłem ją i zawiązałem na nowo. Szedłem dalej dość szeroką drogą wzdłuż grzbietu górskiego mając przed sobą prawdopodobnie wzniesienie Alto Del Chorrillo.
![]() |
Droga wiodła dalej ale szlak gdzieś zniknął. |
![]() |
Z góry zobaczyłem swoją trasę - gdzieś w centralnej części zdjęcia było miejsce, gdzie znalazłem białe kości wołu, próbując znaleźć jakiś skrót. |
Najpierw „zanikł” szlak. Szukałem oznakowania, ale nigdzie go nie było. Nawigacja wskazywała, że przybliżam się do drogi na Alto; więc podążałem dalej. Gdy skończył się las; skończyła się też droga (???). Postanowiłem przetrawersować zbocze, wymijając płaty śnieżne i zapadliny i kierować się na drogę, która na nawigacji widniała nawet całkiem blisko.
![]() |
Widok na Morze Śródziemne (z prawej nad wzniesieniem). |
Pnąc się pod górę, w pewnym momencie, uświadomiłem sobie, że krawędź do której zmierzam faktycznie jest wytworem ludzkim. Dało mi to siłę do podejścia. U celu skonstatowałem, że jest to szeroka droga, do której chciałem dojść:)
POTĘGA CUKRU Z COCA-COLI
Miałem z sobą 2 litry Coli i litr wody, które piłem nazamiennie. Poczęstowałem się sporą dawką Coli, siedząc przy drodze, jako nagrodą za sprostanie wezwaniom. Człowiek wyjątkowo pamięta nieliczne chwile szczęścia. Niestety są to tylko momenty. Takiego uczucia doznałem wędrując dalej szeroką, kamienistą drogą, moderowany poniekąd potężną dawką cukru… Spotkałem nawet trzech brodatych turystów – pierwszych w tym dniu, i ich widok autentycznie mnie uszczęśliwił. Powitałem ich wesołym – Hola!!! Jak miło widzieć ludzi:) Odpowiedzieli mi równie wesoło:)
Alto Del Chorrillo to szczyt wyższy niż nasze polskie Rysy (2.721 m. n.p.m.). Przyjąłem ta myśl z kolejnym zadowoleniem. Otwarła się przede mną szeroka perspektywa na najwyższe, ośnieżone góry. Wyłowiłem zaraz Veletę z charakterystycznym zadziorem. A przede mną Mulhacen – niestety tzw. „Fałszywy” zakrywający tego właściwego.
![]() |
Widok na tzw fałszywy Mulhacen zakrywający właściwy szczyt. |
![]() |
Z lewej masyw Pico del Veleta z charakterystycznym zadziorem.
|
![]() |
Niby 3 godziny w dół. Na dole była informacja, że wejście to 2 godziny. Coś tu nie pasowało. |
Na dalszym szlaku, pomimo że była to nadal szeroka kamienista droga, zalegało coraz więcej śniegu, który trzeba było przejść. Podążałem wydeptanymi w śniegu śladami. Śnieg miał konsystencję mokrej papki, co było dobrym znakiem, bo bałem się lodowych płaszczyzn, na których nie mając zalecanych tam raków i czekana, można było się ześliznąć. Przy tej konsystencji śniegu nie było możliwe poślizgnięcie się, a używanie raków byłoby uciążliwe. Droga wiła się po zboczu Mulhacena wznosząc się sukcesywnie. Widoki były imponujące. Za Morzem Śródziemnym majaczył ledwo widoczny górzysty brzeg; jak potem to skonstatowałem z mapami był to Jbel Mousa w Maroku. Po prawej tej skały już wyraźniej rysowały się skały Gibraltaru.
REFUGIO VIVAC - 400 METRÓW POD SZCZYTEM
Drogą tą można by było wjechać na rowerze, gdyby nie zalegające zaspy śnieżne, które raz za razem trzeba było przecinać. Ponadto wydawało mi się, że coraz szybciej się męczę. Prawdopodobnie był to wynik mniejszej ilości tlenu, albo sama myśl o tym zjawisku. Ostrożnościowo wolałem robić częstsze postoje kontrolując zmęczenie i oddech. Nie jestem przecież zawodowcem.
Około 15-tej dotarłem szczęśliwy, ale potwornie zmęczony do Refugio Vivac.
15-ta - w moim postanowieniu była godziną graniczną na powrót. Zmęczenie skłoniło mnie do postanowienia powrotu, bez atakowania szczytu, który był o 400 metrów wyżej. Widziałem go stąd jak na dłoni.
POTĘGA CUKRU PO RAZ DRUGI
Bliskość ludzi, którzy właściwie nawet nie chcieli ze mną gadać, nastawiło mnie pozytywnie. Zaczęła też działać kolejna dawka Coli. Cukier szybko zmienił mi nastrój. Słońce stało się piękne, góra kusząco bliska i trochę niższa….
Zabrałem się do powrotu. Jednak na ścieżce, z której odchodził ślad jakiegoś turysty ciągnącego na Mulhacen, przystanąłem. Wyciągnąłem mapę i zobaczyłem jak szczyt jest blisko w stosunku do trasy już przebytej… Postanowiłem jednak wejść… (i tu dziękuję producentom czarnego napoju, bez spożycia którego prawdopodobnie bym nie zdobył szczytu). Nawiasem mówiąc myśl o tym jak przemożny wpływ mają na nas produkty, które spożywamy, jest bardzo inspirująca.
Początkowo cukier z coli dawał mi siłę. Jednak mniej więcej w połowie drogi zacząłem słabnąć. Odcinki pomiędzy odpoczynkami robiłem coraz krótsze, aż usiadłem na dłuższy czas. Biedronka też wchodziła…
Góra wydawała się wygrywać ze mną. Poważnie zacząłem myśleć o powrocie.
Pomyślałem też, że Hiszpanie z dołu pewnie na mnie patrzą. Dodało mi to trochę „narodowego” animuszu. Polak nie może się cofnąć!!! Szedłem dalej robiąc coraz częstsze postoje. Płaty śniegu przeplatały się z płatami kamieni. W górnej części zidentyfikowałem ścieżkę ciągnącą się zygzakiem w górę po kamiennej powierzchni. Miejscami, na wyeksponowanych na słońce przestrzeniach, nie było śniegu. Przystawałem raz po raz, patrząc tęsknie w kierunku morza, gdzie wiedziałem że czekają moi bliscy. Bardzo chciałem w tym momencie do nich wrócić. Szczerze miałem dość. Nienawidziłem tej góry.
Szczyt. Nigdy nie byłem tak wysoko. Ogarnęło mnie czyste i dogłębne uczucie szczęścia. Widok na każdą ze stron był imponujący. Mieszanką hiszpańskiego, francuskiego i angielskiego porozumiałem się z Francuzem. Język nie był zresztą tu najważniejszy. Zrobił mi moim aparatem pamiątkowe foto i oddalił się. Na szczycie baraszkowały dwa wróble.
Jest tam brzydki betonowy cokół i kapliczka chyba bez figurki, bo środek był zawalony śniegiem, a nie miałem wewnętrznego imperatywu sprawdzenia tego. Trochę poniżej było coś na kształt ruin i widoki na każdą stronę...
ZJAZD W MOKRYM ŚNIEGU
Była godzina 16-ta. Komórka wyczerpana na równi ze mną (15%) :):):) Nie łapała żadnej sieci. Rodzinie nie mogłem dać znaku, że wrócę później. Każda próba wysłania czegokolwiek kończyła się odmową z powodu braku dostępu do sieci. Nie było innej możliwości jak szybko schodzić. Zabrałem się do zejścia. Śnieg mi w tym pomógł; był mięciutki i mokry, dzięki czemu nie schodziło się a raczej spływało.
Po śniegu zbiegałem w dół aż miło. Wyznaczyłem trawers na skróty do drogi na Refugio Vivac, w ten sposób go omijając. W dole minąłem też kolejnych dwóch turystów pnących się po śniegu na szczyt. Kiedy dotarłem do drogi, którą wcześniej tu podążałem, postanowiłem poruszać się jak najszybciej potrafię. W marszrucie ciągnącej się nieprzerwanie w dół, zjadłem całą tabliczkę czekolady i dopiłem resztkę wody. Dało mi to ponownie siłę na zejście.
Przy skręcie z drogi na szlak zielony do Trevelez minąłem ostatnich w tym dniu spotkanych turystów. W sumie bezpośrednio spotkałem 12 osób, a spostrzegłem z oddali chyba 8 postaci.
Mirador de Trevelez z widokiem na miasto sprawiało wrażenie, że jest ono prawie pionowo w dół, i gdyby rzuciło się weń kamień, to doleciałby tam bez problemu. Wydawało się, że kamień więcej miałby do przemierzenia w dół, niż do przodu.
ZEJŚCIE DO TREVELEZ - CYWILIZACJA.
Stada tutejszych kozic. Z braku ludzi przemawiałem do nich. Ani się mnie przesadnie nie obawiały, ani nic nie rozumiały. Zdziwiłbym się jednak gdyby odpowiedziały lub zareagowały odekwatnie na moje aluzje.
Zabrakło mi wody. Nabrałem jej trochę ze strumyka.
Wracając, trafiłem na tą samą przeszkodę przed Trevelez, co przy wchodzeniu – ogrodzone kawałki szlaku z biegającymi psami. Tym razem, znając lepiej topografię terenu, znalazłem jeden ogrodzony ogródek, który dało się przejść przez płot. Nie było tam na szczęście psa. Drugi płot pokonałem przeciskając się pod nim. Znajomą już ścieżką podążyłem do zabudowań. Jak fajnie zobaczyć znów ludzi. Wszedłem do pierwszego napotkanego baru i zamówiłem sok z pomarańczy z lodem. Poprosiłem o możliwość podładowania telefonu, który zdążył paść. Mili, uśmiechnięci mieszkańcy:), czysta ludzka ubikacja:), bezruch małego miasteczka:), dziwny program w telewizji o trudnościach w transportowaniu żyrafy samochodem ciężarowym. Jak dobrze wrócić do cywilizacji, jakąkolwiek by ona nie była:)
SAMOTNOŚĆ
Zawsze w każdym opisie wyprawy wplatam coś na kształt filozoficznych rozważań… Wypadałoby i tu coś napomknąć. Kiedy myślę o tej wyprawie, to przychodzi mi na myśl SAMOTNOŚĆ, jednak nie w negatywnym kontekście. Moja samotność to pokonywanie trudności. Radość z spotkania „innych”, choćby nie wiem jak się różnili ode mnie. To również tęsknota za najbliższymi w momentach desperackiej walki z własną słabością. Ciekawe było też uczucie „braku samotności” po dotarciu do cywilizacji, nawet pomiędzy całkiem mi obcych ludzi.
Jednak najbliższa mi twarz samotności, to wewnętrzna radość, granicząca z doznaniem szczęścia, po samotnym osiągnięciu celu. Szczęście, o którym mogę myśleć tylko ja, w własnej samotności, po pokonaniu siebie samego, bo prawdopodobnie nikt tego uczucia w tym momencie lepiej nie umiałby zrozumieć lepiej, niż ja sam…
Keraj Sarum 2019
![]() |
Panorama ośnieżonych najwyższych szczytów Sierra Nevada |
![]() |
Pico del Veleta z charakterystycznym zadziorem. |
![]() |
Chmury znad Morza Śródziemnego rozbijały się o wysokie góry nieopodal. |
![]() |
Po prawej trawers po zboczu. Coraz więcej śniegu. |
![]() |
Dolina rzeki Mulhacen. Poniżej było schronisko. Dobra widoczność tego dnia pozwalała mi zobaczyć skały Gibraltaru i zarysy szczytów po afrykańskiej stronie. |
Drogą tą można by było wjechać na rowerze, gdyby nie zalegające zaspy śnieżne, które raz za razem trzeba było przecinać. Ponadto wydawało mi się, że coraz szybciej się męczę. Prawdopodobnie był to wynik mniejszej ilości tlenu, albo sama myśl o tym zjawisku. Ostrożnościowo wolałem robić częstsze postoje kontrolując zmęczenie i oddech. Nie jestem przecież zawodowcem.
Około 15-tej dotarłem szczęśliwy, ale potwornie zmęczony do Refugio Vivac.
![]() |
Panorama z Refugio Vivac |
![]() |
Kamienny schron. |
![]() |
Szczyt Mulhacena na wyciągnięcie ręki. |
![]() |
Punkt w którym zdecydowałem się na wejście. Wątła ścieżka wydeptana w kierunku szczytu.
|
Zmęczenie było jednak potworne. Wypiłem cały zapas Coca Coli i zacząłem robić zdjęcia, kręcąc się wokół baraku. Zaspokoiłem też ciekawość odnośnie tego, jak wyglądało wnętrze schroniska. Wewnątrz w tyle znajdują się tam piętrowe łóżka, zaś z przodu stół na przygotowywanie posiłków. Przed schroniskiem siedziało trzech Hiszpanów, a jeden krzątał się w środku.
POTĘGA CUKRU PO RAZ DRUGI
Bliskość ludzi, którzy właściwie nawet nie chcieli ze mną gadać, nastawiło mnie pozytywnie. Zaczęła też działać kolejna dawka Coli. Cukier szybko zmienił mi nastrój. Słońce stało się piękne, góra kusząco bliska i trochę niższa….
Zabrałem się do powrotu. Jednak na ścieżce, z której odchodził ślad jakiegoś turysty ciągnącego na Mulhacen, przystanąłem. Wyciągnąłem mapę i zobaczyłem jak szczyt jest blisko w stosunku do trasy już przebytej… Postanowiłem jednak wejść… (i tu dziękuję producentom czarnego napoju, bez spożycia którego prawdopodobnie bym nie zdobył szczytu). Nawiasem mówiąc myśl o tym jak przemożny wpływ mają na nas produkty, które spożywamy, jest bardzo inspirująca.
Początkowo cukier z coli dawał mi siłę. Jednak mniej więcej w połowie drogi zacząłem słabnąć. Odcinki pomiędzy odpoczynkami robiłem coraz krótsze, aż usiadłem na dłuższy czas. Biedronka też wchodziła…
![]() |
Biedronka w "kraterze" odcisku buta. |
![]() |
Z prawej można było wypatrzeć zabudowania Grenady. Z lewej masyw Pico del Veleta |
SZCZYT I FRANCUZ
Kiedy skrajnie wykończony i wyzuty z sił zobaczyłem, że podejście się kończy i wchodzę na szeroki płat śniegu, z którego mogę zobaczyć, co jest po drugiej stronie zbocza, rozpacz zmieniła się w radość. Ponadto zobaczyłem całkiem blisko postać, jak się potem okazało Francuza. Człowiek ten dochodził do szczytu.
![]() |
Szczyt |
![]() |
Kapliczka na szczycie. |
![]() |
Panorama z szczytu. |
Była godzina 16-ta. Komórka wyczerpana na równi ze mną (15%) :):):) Nie łapała żadnej sieci. Rodzinie nie mogłem dać znaku, że wrócę później. Każda próba wysłania czegokolwiek kończyła się odmową z powodu braku dostępu do sieci. Nie było innej możliwości jak szybko schodzić. Zabrałem się do zejścia. Śnieg mi w tym pomógł; był mięciutki i mokry, dzięki czemu nie schodziło się a raczej spływało.
![]() |
Widok spod kamiennego cokołu na szczycie. |
Przy skręcie z drogi na szlak zielony do Trevelez minąłem ostatnich w tym dniu spotkanych turystów. W sumie bezpośrednio spotkałem 12 osób, a spostrzegłem z oddali chyba 8 postaci.
![]() |
Trevelez z góry. |
![]() |
Kozice górskie patrzyły się nieufnie na intruza. |
![]() |
Człowiek dla kozic to ciekawe zjawisko |
Stada tutejszych kozic. Z braku ludzi przemawiałem do nich. Ani się mnie przesadnie nie obawiały, ani nic nie rozumiały. Zdziwiłbym się jednak gdyby odpowiedziały lub zareagowały odekwatnie na moje aluzje.
Zabrakło mi wody. Nabrałem jej trochę ze strumyka.
Wracając, trafiłem na tą samą przeszkodę przed Trevelez, co przy wchodzeniu – ogrodzone kawałki szlaku z biegającymi psami. Tym razem, znając lepiej topografię terenu, znalazłem jeden ogrodzony ogródek, który dało się przejść przez płot. Nie było tam na szczęście psa. Drugi płot pokonałem przeciskając się pod nim. Znajomą już ścieżką podążyłem do zabudowań. Jak fajnie zobaczyć znów ludzi. Wszedłem do pierwszego napotkanego baru i zamówiłem sok z pomarańczy z lodem. Poprosiłem o możliwość podładowania telefonu, który zdążył paść. Mili, uśmiechnięci mieszkańcy:), czysta ludzka ubikacja:), bezruch małego miasteczka:), dziwny program w telewizji o trudnościach w transportowaniu żyrafy samochodem ciężarowym. Jak dobrze wrócić do cywilizacji, jakąkolwiek by ona nie była:)
SAMOTNOŚĆ
Zawsze w każdym opisie wyprawy wplatam coś na kształt filozoficznych rozważań… Wypadałoby i tu coś napomknąć. Kiedy myślę o tej wyprawie, to przychodzi mi na myśl SAMOTNOŚĆ, jednak nie w negatywnym kontekście. Moja samotność to pokonywanie trudności. Radość z spotkania „innych”, choćby nie wiem jak się różnili ode mnie. To również tęsknota za najbliższymi w momentach desperackiej walki z własną słabością. Ciekawe było też uczucie „braku samotności” po dotarciu do cywilizacji, nawet pomiędzy całkiem mi obcych ludzi.
Jednak najbliższa mi twarz samotności, to wewnętrzna radość, granicząca z doznaniem szczęścia, po samotnym osiągnięciu celu. Szczęście, o którym mogę myśleć tylko ja, w własnej samotności, po pokonaniu siebie samego, bo prawdopodobnie nikt tego uczucia w tym momencie lepiej nie umiałby zrozumieć lepiej, niż ja sam…
Keraj Sarum 2019